Cách định giá doanh nghiệp trước khi bán cổ phần hoặc M&A

Bán cổ phần hoặc M&A là thời điểm giá trị doanh nghiệp được đưa ra thị trường. Nếu chuẩn bị không tốt, chủ doanh nghiệp có thể định giá quá thấp, mất quyền kiểm soát hoặc chấp nhận điều khoản bất lợi.

1. Định giá bắt đầu từ chất lượng báo cáo tài chính

Nhà đầu tư không chỉ nhìn con số lợi nhuận. Họ đánh giá chất lượng lợi nhuận: lợi nhuận có lặp lại không, dòng tiền có thật không, công nợ có thu được không, hàng tồn kho có bán được không và chi phí có bị ghi thiếu không.

2. Các phương pháp định giá phổ biến

  • Phương pháp tài sản: phù hợp với doanh nghiệp có nhiều đất đai, nhà xưởng, tài sản hữu hình.

  • Phương pháp dòng tiền chiết khấu: phù hợp khi có khả năng dự báo dòng tiền tương lai.

  • Phương pháp so sánh: dùng hệ số từ các giao dịch hoặc doanh nghiệp tương đồng.

  • Phương pháp EBITDA/ lợi nhuận: thường dùng trong thương mại, sản xuất, dịch vụ có dòng tiền ổn định.

3. Đừng nhầm giá trị doanh nghiệp với giá trị cổ phần

Giá trị doanh nghiệp cần được điều chỉnh bởi nợ vay, tiền mặt, vốn lưu động, tài sản không vận hành, khoản phải thu khó thu và nghĩa vụ tiềm ẩn. Đây là điểm nhiều chủ doanh nghiệp dễ bỏ sót khi đàm phán.

4. Những yếu tố làm tăng giá trị

  • Báo cáo tài chính minh bạch và có kiểm soát nội bộ.

  • Dòng tiền ổn định, ít phụ thuộc vào một khách hàng lớn.

  • Biên lợi nhuận tốt và có khả năng mở rộng.

  • Hệ thống vận hành/ERP có thể tiếp quản.

  • Đội ngũ quản lý không phụ thuộc hoàn toàn vào chủ doanh nghiệp.

  • Pháp lý rõ ràng, không có tranh chấp trọng yếu.

5. Những yếu tố làm giảm giá trị

  • Doanh thu lớn nhưng công nợ xấu cao.

  • Lợi nhuận phụ thuộc vào giao dịch bất thường.

  • Rủi ro thuế chưa được xử lý.

  • Tài sản pháp lý chưa hoàn chỉnh.

  • Thiếu hợp đồng dài hạn với khách hàng/nhà cung cấp.
  • Số liệu giữa thuế, kế toán và quản trị không thống nhất.

CFO cần làm gì trước khi M&A?

  • Rà soát chất lượng lợi nhuận và dòng tiền.
  • Chuẩn hóa báo cáo tài chính và hồ sơ thuế.
  • Lập mô hình tài chính và các kịch bản định giá.
  • Xây dựng hồ sơ teaser/information memorandum.
  • Đề xuất cấu trúc giao dịch, tỷ lệ chuyển nhượng, điều kiện thanh toán và điều khoản bảo vệ bên bán.
  • Chuẩn bị phòng dữ liệu phục vụ due diligence.

CFO Việt Nam đồng hành cùng chủ doanh nghiệp trong việc định giá, chuẩn bị hồ sơ M&A, thiết kế cấu trúc giao dịch và hỗ trợ đàm phán để bảo vệ giá trị doanh nghiệp.

Chúng tôi hỗ trợ như thế nào ?

CFO Việt Nam JSC – Đối tác CFO thuê ngoài, tái cấu trúc tài chính, thuế, ERP, M&A và huy động vốn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp của anh/chị đang gặp vấn đề tương tự ?